سامانه خودنویس املاک که توسط وزارت راه و شهرسازی راهاندازی شده، یکی از مهمترین ابزارهای نوین دولت برای شفافسازی بازار مسکن و تسهیل ثبت قراردادهای ملکی است. این سامانه با هدف کاهش هزینههای مردم، حذف واسطههای غیرضروری و ایجاد دسترسی آنلاین به خدمات ثبتی راهاندازی شده و امروز بسیاری از مالکان و مستأجران برای تنظیم قراردادهای اجاره خود از آن استفاده میکنند.
در این مقاله به معرفی کامل این سامانه، نحوه استفاده از آن، مزایا و کاربردهایش میپردازیم.
سامانه خودنویس املاک چیست؟
سامانه خودنویس املاک به نشانی اینترنتی khodnevis.mrud.ir یک پلتفرم آنلاین و دولتی است که امکان تنظیم قراردادهای اجاره مسکونی و غیرمسکونی را برای مالکان و مستأجران فراهم میکند. در این سامانه، طرفین قرارداد میتوانند بدون مراجعه حضوری به بنگاههای مشاور املاک، قرارداد خود را به صورت اینترنتی تنظیم کرده و در پایان یک کد رهگیری رسمی و معتبر دریافت نمایند.
این کد رهگیری همان سند قانونی است که در مراجع قضایی و اداری قابل استناد خواهد بود و از بروز بسیاری از اختلافات و سوءاستفادهها در معاملات ملکی جلوگیری میکند.
اهداف راهاندازی سامانه خودنویس
راهاندازی این سامانه تنها برای کاهش بار مراجعات حضوری نبوده، بلکه اهداف بزرگتری نیز دنبال میشود:
ایجاد شفافیت در بازار مسکن و جلوگیری از ثبت قراردادهای صوری
کاهش فرار مالیاتی از طریق رصد قراردادهای اجاره
جلوگیری از تخلفات بنگاههای املاک در خصوص ثبت یا تغییر مبالغ قرارداد
صرفهجویی در وقت و هزینه مردم با حذف مراحل طولانی اداری
ایجاد یک بانک اطلاعاتی از معاملات ملکی برای سیاستگذاری بهتر در حوزه مسکن
نحوه استفاده از سامانه خودنویس
برای ورود به سامانه خودنویس املاک khodnevis.mrud.ir کاربران می توانند با استفاده از شماره موبایل و رمز عبور خود، به پنل کاربری دسترسی پیدا کنند و ثبت قرارداد اجاره نامه، استعلام قرارداد و دریافت کد رهگیری را به صورت آنلاین انجام دهند. این سامانه بستری امن و رایگان برای مدیریت معاملات ملکی و شفاف سازی بازار مسکن به شمار می رود.
برای ورود به سایت خودنویس املاک khodnevis.mrud.ir، کافی است فرد، آدرس سایت خودنویس را در مرورگر سیستم یا تلفن همراه خود، جستجو نماید و پس از هدایت شدن به صفحه ای همانند صفحه زیر، بر روی گزینه “ورود” کلیک نماید.
در این مرحله، کاربر باید نوع هویت خود را مشخص کند؛ آیا فرد حقیقی، حقوقی است یا به عنوان مشاور املاک وارد سامانه می شود.
در این مرحله، فرد به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند، هدایت خواهد شد و باید، شماره همراه خود را در کادر مربوطه، وارد نموده و برروی گزینه “ارسال رمز یکبار مصرف”، کلیک کند تا در پنجره ملی خدمات دولت هوشمند، احراز هویت گردد.
در ادامه، پس از احراز هویت در پنجره ملی خدمات دولت هوشمند، کاربر به سامانه خودنویس املاک بازگردانده می شود و می تواند به راحتی به پنل کاربری خود دسترسی پیدا کند. در این مرحله امکان ثبت قرارداد اجاره نامه، مشاهده وضعیت قراردادها و دریافت کد رهگیری فراهم است و با استفاده از سامانه خودنویس کد رهگیری، تمامی معاملات بهصورت رسمی و قانونی ثبت و قابل استعلام می شوند.
در خصوص نحوه ثبت نام و ثبت قرارداد در سامانه خودنویس اجاره نامه می توان گفت، مراحل ثبت نام در تیتر قبل توضیح داده شده است؛ اکنون برای ثبت قرارداد در سامانه خودنویس اجاره نامه، کاربران باید به نشانی khodnevis.mrud.ir مراجعه کنند و از صفحه اصلی گزینه ایجاد قرارداد را انتخاب نمایند تا فرآیند ثبت قرارداد آغاز شود.
در مرحله بعد، باید نوع معامله، نقش خود در معامله (موجر یا مستاجر) و نوع کاربری ملک را مشخص نمایند. بسته به اینکه شخص موجر یا مستاجر است، مراحل تکمیل اطلاعات و ثبت قرارداد متفاوت خواهد بود؛ پس از تعیین نقش، هر طرف با تکمیل فرم های مربوط به خود، می تواند قرارداد را نهایی کرده و کد رهگیری دریافت کند.
در سامانه خودنویس، موجر ابتدا باید اطلاعات هویتی و میزان سهم خود از ملک را وارد کند و در صورت وجود چند موجر، مشخصات همه آن ها ثبت شود. پس از تکمیل جزئیات قرارداد، تعهدات طرفین و اطلاعات مستاجر، لینک ادامه ثبت برای مستاجر ارسال می شود. از سوی دیگر، مستاجر نیز با ثبت اطلاعات هویتی و جزئیات قرارداد، مراحل تکمیل ثبت قرارداد را انجام می دهد. این سامانه امکان ثبت قانونی قرارداد اجاره به صورت آنلاین فراهم می کند.
در خصوص استعلام کد رهگیری قرارداد اجاره در سامانه خودنویس می توان گفت در ابتدا متقاضیان می بایست در سامانه خودنویس، برای بررسی وضعیت قرارداد به بخش «استعلام کد رهگیری قرارداد» مراجعه کنند و نوع شخصیت خود را (حقیقی یا حقوقی) تایید کرده و سپس کد ملی موجر یا مستاجر را وارد کنند. یکی از اطلاعات الزامی، کد رهگیری ۱۳رقمی است که هنگام ثبت اولیه قرارداد برای شخص ارسال شده است.
پس از وارد کردن اطلاعات و ارسال درخواست، سامانه نتیجه استعلام را نمایش می دهد؛ همچنین برای طرف مقابل قرارداد نیز یک کد ارسال می شود که در صورت دریافت و وارد کردن آن در سامانه، نتیجه نهایی استعلام برای کاربر قابل مشاهده خواهد بود. نکته کاربردی این است که کد ۱۳رقمی تا پایان فرآیند باید نگهداری شود و در صورت عدم دریافت کد یا بروز خطا، پشتیبانی سامانه راهنمایی لازم را ارائه می دهد.
تمام این مراحل در کمتر از نیم ساعت قابل انجام است و نیازی به حضور در دفتر مشاور املاک وجود ندارد.
مزایای سامانه خودنویس املاک
راهاندازی این سامانه مزایای زیادی برای مردم و دولت به همراه داشته است که برخی از مهمترین آنها عبارتاند از:
رایگان بودن خدمات: ثبت قرارداد در سامانه هزینهای برای طرفین ندارد.
دسترسی ۲۴ ساعته: در هر ساعت از شبانهروز میتوان قرارداد تنظیم کرد.
اعتبار قانونی قراردادها: کد رهگیری صادرشده دارای اعتبار قضایی است.
حذف واسطههای غیرضروری: نیازی به مراجعه حضوری به بنگاه نیست.
جلوگیری از جعل و تغییر قرارداد: اطلاعات در سامانه وزارت راه و شهرسازی ثبت میشود.
امکان پیگیری آنلاین: در صورت بروز اختلاف یا نیاز به تمدید قرارداد، همه چیز قابل استعلام است.
معایب و چالشها
هرچند سامانه خودنویس مزایای زیادی دارد، اما در عمل برخی چالشها هم مشاهده شده است:
نیاز به دسترسی اینترنت و دانش کاربری، که برای افراد مسن یا کمسواد ممکن است دشوار باشد.
کندی یا اختلال سامانه در برخی ساعات پرکاربرد.
عدم پوشش کامل قراردادهای خرید و فروش (در حال حاضر تمرکز بیشتر روی اجاره است).
با این وجود، پیشبینی میشود در آینده نزدیک امکانات بیشتری مانند ثبت قرارداد خرید و فروش نیز به سامانه افزوده شود.
نقش سامانه خودنویس در شفافیت بازار مسکن
یکی از بزرگترین مشکلات بازار مسکن در ایران، نبود شفافیت در قیمتها و قراردادهاست. بسیاری از قراردادها به صورت غیررسمی نوشته میشوند و این موضوع هم به نفع مالکان و هم به نفع مستأجران نیست.
با راهاندازی سامانه خودنویس:
همه قراردادها در یک بانک اطلاعاتی ثبت میشوند.
امکان رصد قیمتها برای دولت فراهم میشود.
مستأجران از کلاهبرداری و قراردادهای صوری در امان خواهند بود.
مالکان نیز سندی معتبر در دست خواهند داشت که در صورت بروز اختلاف به آن استناد کنند.
جمعبندی
سامانه خودنویس املاک را میتوان گامی مهم در دیجیتالیسازی خدمات ملکی و ساماندهی بازار مسکن دانست. این سامانه با کاهش هزینهها، ایجاد شفافیت، صدور کد رهگیری و جلوگیری از تخلفات، توانسته اعتماد بسیاری از مردم را جلب کند. اگرچه هنوز نیاز به توسعه بیشتر و رفع برخی نواقص دارد، اما بدون شک آینده بازار مسکن ایران به چنین سامانههای هوشمندی گره خورده است.
جهت آگاهی از آخرین اخبار و مطالب در حوزه عمران و ساختمان با ما همراه باشید.
