پناهگیری صحیح یکی از مهمترین مهارتهای بقا در زمان بحرانهای جنگی و حملات هوایی است. در چنین شرایطی،یافتن مکانهای مناسب برای پناهگیری در زمان حمله هوایی، سرعت تصمیمگیری، آگاهی از محلهای امن و داشتن آمادگی قبلی، میتواند به شکل چشمگیری احتمال زندهماندن و کاهش آسیبها را افزایش دهد. بسیاری از صدمات و تلفات در حملات هوایی، نه به دلیل اصابت مستقیم سلاح، بلکه به علت موج انفجار، ترکش، ریزش سازهها و شیشههای خرد شده ایجاد میشوند. بنابراین، حتی اگر پناهگاه استاندارد در دسترس نباشد، انتخاب یک نقطه مناسب و اصولی میتواند خطر را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
چرا پناهگیری صحیح اهمیت دارد؟
حملات هوایی معمولاً با چهار عامل خطرناک همراه هستند:
۱. موج انفجار
موج انفجار یک فشار بسیار قوی و ناگهانی است که میتواند افراد را پرتاب کند، گوشها را آسیب بزند، شیشهها را خرد کند و حتی دیوارهای ضعیف را فرو بریزد. پناه گرفتن در پشت موانع محکم یا در نقاط داخلی ساختمان، شدت این موج را کاهش میدهد.
۲. ترکشها
ترکشها، چه ناشی از خود سلاح و چه از خرد شدن اشیا و مصالح، یکی از کشندهترین عوامل هستند. حتی قطعات کوچک فلز یا شیشه میتوانند با سرعت بسیار بالا حرکت کرده و آسیب جدی وارد کنند. انتخاب مکانی بدون پنجره و با دیوارهای مستحکم، بهترین راه برای کاهش خطر ترکش است.
۳. حرارت و آتشسوزی
انفجار میتواند منجر به آتشسوزی شود، مخصوصاً اگر در کنار مواد قابل اشتعال، مخزن سوخت یا لولهکشی گاز باشید. دوری از این مناطق ضروری است.
۴. ریزش سازهها
ساختمانهای قدیمی، غیراستاندارد یا آنهایی که دیوارهای غیرمسلح دارند، بیشتر در معرض ریزش هستند. نقاط مرکزی ساختمانها و فضاهای بدون پنجره معمولاً استحکام بیشتری دارند.
مکانهای مناسب برای پناهگیری در زمان حمله هوایی
در زمان شنیدن آژیر خطر، دیدن شلیک ضدهوایی یا مشاهده علائم حمله، باید فوراً و بدون تأخیر به یکی از مکانهای زیر مراجعه کنید:
۱. پناهگاههای زیرزمینی
ایستگاههای مترو، پناهگاههای دولتی یا پناهگاههای عمومی مقاومشده بهترین گزینه هستند. این مکانها معمولاً دارای:
دیوارهای بتنی ضخیم
ورودیهای تقویتشده
سیستم تهویه مستقل
فاصله مناسب از سطح زمین
هستند و بالاترین سطح مقاومت در برابر انفجار را فراهم میکنند.
۲. زیرزمین ساختمانها
اگر پناهگاه عمومی دور است، زیرزمین ساختمانهای مسکونی یا اداری گزینه خوبی است. البته این زیرزمین باید:
دارای سقف بتنی باشد
فاقد پنجره یا شیشه باشد
نزدیک به منابع سوختی یا موتورخانه نباشد
زیرزمینها شدت موج را تا حد زیادی کاهش میدهند.
۳. فضاهای داخلی ساختمان
در نبود پناهگاه یا زیرزمین، به سمت بخشهای داخلی ساختمان بروید. بهترین انتخابها:
سرویسهای بهداشتی
انباری یا کمدهای مرکزی
راهروهای دور از پنجره
زیر راهپلههای بتنی
این نقاط معمولاً توسط دیوارهای بیشتری احاطه شدهاند و در صورت ریزش بخشی از ساختمان، فضای امنتری فراهم میکنند.
پناهگیری در فضای باز
اگر در فضای باز هستید و زمان کافی برای رسیدن به ساختمان امن ندارید:
به درهها، شیار زمین، گودال یا کانالهای خشک پناه ببرید.
در صورت نبود پناه طبیعی، پشت یک دیوار بتنی، تپه خاکی، موانع سنگی یا زمینهای شیبدار قرار بگیرید.
روی زمین دراز بکشید و سر و گردن خود را با دستها بپوشانید تا از ترکش و موج انفجار محافظت شوید.
از خودروها فاصله بگیرید؛ زیرا خودرو در برابر موج انفجار بسیار ضعیف است و ممکن است آتش بگیرد.
از دکلهای برق، پمپبنزین، تانکر سوخت، شیشهها و پنجرههای بزرگ دور شوید.
مکانهای پرخطر که باید از آنها دوری کنید
برخی نقاط در زمان خطر بههیچوجه نباید انتخاب شوند:
کنار پنجرهها، شیشهها یا درهای شیشهای
طبقات بالای ساختمان
نزدیک سیلندر گاز، موتور برق یا منابع اشتعال
زیر سقفهای نورگیر
پشت دیوارهای قدیمی، ترکخورده یا ناپایدار
در نقاطی با احتمال ریزش آوار یا سقوط اشیا
اقلام ضروری هنگام پناهگیری
داشتن یک کیف اضطراری همیشه ضروری است. این کیف باید در دسترس و آماده خروج باشد. محتویات پیشنهادی عبارتند از:
چراغ قوه + باتری یدک
آب آشامیدنی سالم
غذاهای خشک و فاسدنشدنی
داروهای حیاتی (نسخه دائمی و مهم)
مدارک شناسایی ضروری
پاوربانک یا شارژر دستی
ماسک، دستمال یا پارچه برای جلوگیری از استنشاق گردوغبار
چاقوی چندکاره
پتوی نازک یا فویل حرارتی
کمی پول نقد
اگر عضو خانواده کوچک، سالمند یا حیوان خانگی دارید، باید وسایل مخصوص آنها نیز در کیف قرار بگیرد.
نکات تکمیلی برای افزایش ایمنی
برای آمادگی بهتر در شرایط بحران، توصیه میشود:
۱. مسیرهای پناهگیری را از قبل مشخص کنید.
در خانه، محل کار یا مسیرهای روزانه، نقاط امن را بشناسید و چند مسیر جایگزین برای رسیدن به آنها تعریف کنید.
۲. تمرین سناریو انجام دهید.
با خانواده یا همکاران، چند بار در ماه تمرین کنید که در صورت شنیدن آژیر چه اقداماتی انجام میدهید.
۳. شیشهها را تقویت کنید.
چسب نواری ضربدری روی شیشهها باعث نمیشود نشکن شوند، اما از پرتاب شدن قطعات ریز جلوگیری میکند.
۴. مدارک و اشیا مهم را در یک محل مشخص نگه دارید.
با این کار میتوانید در چند ثانیه کیف اضطراری را بردارید.
۵. آرامش خود را حفظ کنید.
وحشتزدگی باعث اشتباهات مرگبار میشود. چند نفس عمیق میتواند تصمیمگیری بهتر را ممکن کند.
نتیجهگیری
پناهگیری اصولی یک مهارت حیاتی برای حفظ جان در زمان حملات هوایی است. دانستن نقاط امن، آمادگی قبلی، داشتن کیف اضطراری و تمرین سناریوهای احتمالی میتوانند بهطور چشمگیری خطر تلفات جانی و خسارات مالی را کاهش دهند. هیچکس نمیداند حمله چه زمانی رخ میدهد، اما هر فرد میتواند با آگاهی و آمادگی مناسب، از خود و خانوادهاش محافظت کند.
جهت اطلاع از آخرین مطالب آموزشی با سازه مدیا همراه باشید
